Bugün Behçet Necatigil’in 100’üncü doğum günü… Yaşadığı yıllardaki toplumsal hayat karmaşası içinde cımbızladığı ‘küçük’ hayatları’ kendine has üslubuyla, az ama öz kelimelerle anlatmasıyla bilinen bu büyük şair, yazar için çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Necatigil’i 10 maddede onun sözleri, anekdotları ve yaşamıyla ele aldık
1. Zorluklarla boğuştu, hastalıklı bir çocukluk döneminden sonra gönül verdiği edebiyat öğretmenliği uğruna şehir şehir gezdi. Öğrencisi olan, olmayan herkes ona “Behçet Hoca” derdi. Yazarı ‘Kelebeğin Rüyası’ filminde Yılmaz Erdoğan canlandırmıştı; o dönemde Zonguldak’ta stajyer bir edebiyat öğretmeniydi.
2. Yazı yazma şekli de farklıydı. Oturup ilham gelsin diye bekleyenlerden olmadığı gibi aklına gelenleri küçük kâğıtlara eski Türkçe’yle yazar, sonra birleştirirdi.
3. Eşi Huriye Hanım ile aynı okulda öğretmen olan Necatigil, bir gün Huriye Hanım’dan mendil istedi. Mendili bir şiirle geri verdi. O günden yıllar sonra da evlendiler.
4.Necatigil yaşadığı dönemde radyonun sanatı yaygınlaştırmak için önemli bir araç olduğunu düşünürdü. Radyo oyunları ve radyo tiyatrosu metinleri yazdı. Eskiden amma dinlenirmiş… Kayıtları TRT’de var, keşke yeniden yayınlasa.
5.Çeviri yapmayı sevdiğini söyler ama ek gelir olsun diye başlamıştı bu işe. Zweig, Thomas Mann, Rilke gibi nice isimleri Türkçe’ye kazandırdı. Necatigil her çevirisi için bir defter tutmuş. Her gün ne kadar sayfa kaldı, ne kadar ilerledi, neye dikkat edecek, hepsini bir bir yazmış. Hatta bir keresinde şöyle yazmış: “Şevk ile başladım işe/ Başarılı, kolay düşe/ Sonunda param ola/ Tecrübem benim ola…”
6.Bir röportajında üstat şöyle der: “İnsan önceleri bilincinde değildir şiirin, genellikle sanatın. 20 yaş, 25 yaş bile erkendir hangi anlayışla yazdığınızı anlamaya, 30’unda belki…”
7.Şiirlerinde evleri ve evlerin insanları nasıl etkilendiğini defalarca yazdı. Ona boşuna “Ev şairi” demiyorlar. Evi Deniz Apartmanı’nın bulunduğu ve “Eski Sokak” şiirinde yazdığı Camgöz Sokak, 1987’de oldu Behçet Necatigil Sokak…
8.Kendisini tanıyan herkes onun mütevazı olduğunu söylüyor. Mesela Selim İleri, Behçet Hoca ile röportaj yapmak isteyince “Git başkasıyla yap, benimle çok söyleşi yaptın, ayıp oluyor” demiş…
9.Ailesine ve insanlara çok önem verirdi ama asıl tutkusu hep şiir oldu. Ölümünden bir yıl önce şu yazdığı sözlerden anlaşılıyor: “Yalnızlıkta ve hastalıkta şiir…”
10.Açılan serginin adı “Sevgilerde”, yazarın en sevilen şiirlerinden. Günümüzü de o zamandan hissetmiş olacak ki şöyle dizeler yazmış: “Bitmeyen işler yüzünden (Siz böyle olsun istemezdiniz) Bir bakış bile yeterken anlatmaya her şeyi Kalbinizi dolduran duygular Kalbinizde kaldı.”
Etkinlikler:
■ Beşiktaş Belediyesi ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, bu hafta “Sevgilerde/Behçet Necatigil 100 Yaşında” sergisini açtı. Sergide, aile arşivinden çıkan fotoğraflar, el yazmaları, mektuplar, resmi evraklar ve nice şahsi eşyalar var. 3 Mayıs’a kadar Fulya Sanat Merkezi’nde.
■ Bugün 21. İzmir Kitap Fuarı’nda Necatigil için gün boyu paneller ve söyleşiler düzenlenecek.
■ 14 Mayıs saat 14.00’te Kadıköy Belediye Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi’nde bir anma etkinliği düzenlenecek.
Ece ULUSUM