35fb8a7deed52ba8a9e37900779a2753-1

6896122

ABD’li model Amanda Cerny ne Türkiye’de yaşıyor ne de Türk bir kocası var ancak bizde “The yenge” diye anılıyor. Twitter’da boy boy Türk bayraklarıyla fotoğraflar paylaşıp “Yenge kelimesini çok seviyorum”, “Evet, ben yengeyim” yazıyor. Hatta Yozgatlı bıyıklı ve göbekli bir ‘enişteye’ evlenme teklifi bile etti! O gün bugündür Türk erkekleri “Canım yengem” diye uzun uzun ona yazıyor. Amanda biraz Türkçe öğrendi, yetmedi Türk misafirperverliğini öğrenip bizlerden birkaç kişiyi evinde ağırladı. Türk markaları peşinde, sponsoru olmak ve onu ülkemizde ağırlamak için birbirleriyle yarışıyor. İngilizce’de bir karşılığı bile olmayan yengeliği Amanda nasıl yapacak, daha da önemlisi neden? Arkadaşlar, The Yenge Amanda aslında işi çözmüş… Nedir bu yengelik makamı?

YENGE: KORUMA ALTINA
İşe ‘yenge’ kelimesini irdelemekle başlıyorum. Elimde “Yengeler Cumhuriyeti” kitabı var. İçinde yenge hitabının bin bir anlamı ve yazılı olmayan hukukunu uzunca ele almışlar. Yenge kelimesi Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde şöyle karşılık buluyor: “Bir kimsenin kardeşinin, dayısının veya amcasının karısı. Bir erkeğin kendi karısından söz ederken kullandığı ad.” Kitapta yazılı olmayan ve daha aşina olduğumuz bir tanım var: “Kadına hem erkekler dünyasında bulunduğunu hatırlatan hem de ilişki içinde olduğu erkek üzerinden bu erkekler dünyasında ‘koruma altında’ bulunduğunun altını çizen bir statü.” Aynı kitapta bu kavramı daha da irdeleyen Mahir Ünsal Eriş ise son sözü söylüyor: “Sözcüğün bir diğer önemli işlevi ise cinsel gerilimi ortadan kaldırmaktır.” Kısaca dünya ahiret bacımsın… Sonra kitap birçok konuyu uzun uzun ele alıyor ama yengelik makamına erişen yabancı ünlülere toplumumuzdaki bakış açısı yok. İşte o da benden…

‘YENGELEŞME’ BİR MİLLİ MESELE
Yengelik Türkiye’ye gelen ünlü isimlerin sevgilileri ve eşleriyle beraber bir müesseseye dönüştü… Yenge olunca hem popüler oluyorlar hem de iyi kazanıyorlar. Yengelik müessesinin bu kadar gündeme gelişinin altında Metin Hara ve Adriana Lima’nın naklen seyrettiğimiz “ilişkisi” var. Röportajında Lima’yı kastederek “Yengeyi Gazeteciler Sitesi’ndeki kiralık evime götürdüm” diyor ve bunu sürekli tekrarlıyor; yengeniz, yengen… Bu sıfat 65 milyon dolarlık Lima’da o kadar eğreti duruyor ki. Araştırmacı yazar Mustafa Çiftçi, Yengeler Cumhuriyeti’nde “Yenge ilan edilenler, kendilerine bir pasaport verildiğinin farkında mıdır? Farkında olsalar da olmasalar da neticede ellerinde bir pasaport olur. Ama yengelik pasaportu sadece giriş için yeterlidir. Ortamlarda tutunmak, sevilmek, sevebilmek yengeye kalmıştır” diyor. Türk toplumunun kabullenişine bakılırsa Amanda Cerny, Adriana Lima’dan daha yenge, hem de bir sevgilisi olmadan! Ülkemizde Yengeler Cumhuriyeti’ne dâhil olan, toplumca kabul edilen yengelerse genelde futbol camiasından çıkıyor. Arşivi karıştırmaya başladığımda yenge kelimesinin, en çok spor haberlerinde geçtiğini gördüm. Yabancı bir futbolcu transfer olunca taraftar oyuncunun sevgilisi ya da karısını da takip ediyor, onu da takımın bir parçası olarak görüyor hatta ailesinden biriymiş gibi “Yenge” diyor. Anlaşılan futbol camiasında ‘yengeleşme’ milli bir mesele, bir nevi Türkleştirme.

KÂRLI YENGELİK MÜESSESESİ
4 yıldır Galatasaray’da oynayan Wesley Sneijder’in eşi Yolanthe Cabau bu işi iyi kıvıranlardan. “Yengenin ne olduğunu bile bilmiyordum ama yenge olmayı çok seviyorum” diyor Cabau. Her fırsatta maçlara gidip Türkçe tezahüratlar yapıyor. Önce bir soğuk çay markasının yüzü oldu eşiyle reklam filmlerinde oynadı, sonra Zor Kazanç ve Polşi Akademisi filmlerinde rol aldı. Instagram takipçisi çok diye de markalar hediye yağdırdı. Yüz binlerce dolar kazandığı söyleniyor. Wesley artık başka takıma gittiği için taraftarlar da üzgün, hem futbolcu için hem de yenge için. Cabau en son “Hiçbir zaman vedalaşamayacağız, hiçbir zaman vazgeçemeyeceğim bu ülkeden ve geri döneceğim… Yengeniz olmaktan gurur duydum” yazdı. Bam telimize bastı, ne zaman gelse başımızın üstüne artık. Bir diğer yenge Beşiktaşlı futbolcu Dusko Tosic karısı Jelena Karleusa. Aslında Sırp Jelena şarkıcı ve televizyon yıldızı. Ancak tanınırlığı Türkiye’ye gelip yengelik statüsüne erişince arttı. Şöyle; Türkiye’ye gelmeden önce 321 bin takipçisi varken gelir gelmez takipçi sayısı arttı. Şimdilerde 1.5 milyonun üzerinde. Çarşı yengesini o kadar çok seviyor ki doğum günlerinde videolar bile hazırlıyor. O da mest oluyor ve hatta “Bence önceki hayatımda Türk’tüm ve kuvvetle muhtemel Hürrem’dim” diyor. Reklam ve film tekliflerine sıcak bakmadı ama başka tekliflere açık olduğunu belirtti. Cabau ve Karleusa gibi birçok örnek var, Pauli Bedzetiova, Patricia Callero… Ama her gelen de benimseniyor diye bir şey yok. Van der Wiel’in karısı model Rose Bertram Fenerbahçe’ye imza attığında bu yengelik cumhuriyetini araştırmış ve sıkı hazırlanıp gelmişti. Daha gelmeden “Yenge” diye tweet’ler attı, gelir gelmez de bir dergi için üzerinde yenge yazılı tişörtle pozlar verdi. Röportajlarında her türlü işe açık olduğunu da söyledi ama camia onu pek benimseyemedi, samimi bulmadı. O yüzden yengelik makamına erişemeyenlerden oldu…

MEGA YENGE, KISKANÇ YENGE
Futbol dışında da meşhur yengelerimiz var. Onlardan biri Serdar Ortaç’ın “Yengeniz ne derse onu yapıyorum. Çok sıkıdır” diye anlattığı eşi Chloe Loughnan. Başta pek benimsenmedi, evinin kapılarını açıp kırık Türkçe’siyle ona yenge denmesinin hoşuna gittiğini söyledi, o zaman gönülleri kazandı. Üstelik kıskançlıklarıyla Türk kadınlarının da ilgisini çekti, Ortaç hayranları da ona yenge demeye başladı. Ardından televizyon programlarında jüri üyesi oldu, binlerce lira kazandı. Diğer yengelerden Mustafa Sandal’ın eşi Emina Sandal çeşitli projelerle yer aldı. Magazin basınında Türk olmasına rağmen “Alamancı” olduğu için Pınar Dilek de mega yenge olarak anılıyor ama onun bir iş yapacağına dair hiçbir sinyal yok…

Ece ULUSUM

Related Posts

Denizlerin arka sokakları onlara emanet

‘Bir bakışta böceklerimin derini anlarım’

Cover, düet, tribute albümü akımı

Dünya istismarla savaşıyor

2017’den 2018’e devren kiralık

Saatin kendisi mekân, yürüyüşü zaman, ayarı insan